تشخیص اعتیاد

همانطور که گفته شد اعتیاد یعنی وابستگی بیش از حد به مواد اعتیاد اور. در مقاله های پیشین علائم اعتیاد را بررسی کردیم. که فردی که دچار این بیماری شده است دارای چه علائمی میباشد. و شیوه ی درمان وی به چه صورت است.

حال اگر در معتاد بودن شخص مورد نظر مان در شک و شبه بودیم باید ازمایش هایی را داده تا به نتیجه ی 100 درصد برسیم.

تشخیص اعتیاد قرایندی بسیار مهم و حساس میباشد. و البته تشخیص اعتیاد به مواد مخدر کار افراد عادی نمیباشد. و فقط باید توسط افراد متخصص و در مراکز پزشکی خاص و قابل اعتماد انجام شود.

تشخیص اعتیاد با روش های مختلفی قابل انجام است. البته ناگفته نماند که منظور از روش های مختلف همان انجام ازمایش های مختلف میباشد.

ازمایش های مختلفی که در این حیطه میتوانند کمک کنند. شامل کروماتوگرافی لایه نازک (TLC) ، ازمایش ادرار و کیت تست اعتیاد یا کیت نواری.

در این بخش هر کدام را توضیح داده و سپس شیوه ی انجام ازمایش را بررسی خواهیم کرد.

کروماتوگرافی لایه نازک (TLC)  (Chromatography )

کروماتوگرافی لایه نازک (TLC) یک روش ساده ، سریع ترین روش ممکن ، دقیق ترین روش و حساس ترین روش تشخیص اعتیاد میباشد. ویژگی منحصر بفرد ان این است که این تست قابلیت ان را دارد که حتی کمترین مواد مصرفی توسط فرد را بررسی کند و تشخیص دارد. علی رغم قابلیت های بسیار خوبی که دارد ، هزینه ی نسبتا معقولی دارد. این روش تست دیرینه ای بیش از 100 سال دارد که توسط دانشمند ایتالیایی ( تبار روسی)  در سال 1900 از ان بهره برداری شد.

این تست برای تجزیه و تحلیل و بررسی کمیت و کیفیت و نوع مواد مصرفی استفاده مشود. TLC   قابلیت اندازه گیری هم زمان چند مواد را باهم دارد. بنابراین TLC لایه ای نازک است که برای جداسازی مواد از ان در اکثر ازمایشگاه ها استفاده میشود. از طرفی دستگاه TLC تعمیر ان نیز راحت و کم هزینه است و نکهداری ان نیز اسان میباشد.

مهم ترین کاربرد های TLC

لوازم ارایش : بررسی مواد تشکیل دهنده ان ، تشخیص نگهدارنده ها و تشخیص مواد غیر مجاز

پزشکی قانونی : تشخیص مدارک جعلی و انالیز رنگی

گیاهان دارویی : تشخیص ترکیبات و ازمایش ثبات

کاربرد بالینی : مطالعات متابولیسم و غربالگری دارو و کنترل دوپینگ

تشخیص اعتیاد : تشخیص و بررسی تک به نک مواد مصرفی توسط شخص بیمار

کابرد داروسازی : کنترل کیفیت مواد مصرفی در دارو ، تشخیص میزان خلاص و درصد ان

محیط زیست : انالیز پسماند ها و اب و خاک

مواد غذایی : کنترل کیفیت غذا ، بررسی مواد افزودنی و ازمایش انقضا

ازمایش ادرار

غربالگری ادرار یا UDS ازمایشی برای تشخیص اعتیاد فرد به مواد مصرفی میباشد . که بصورن نمونه برداری از ادرار انجام میشود. میزان ماندگاری مواد مخدر در بدن و ادرار بستگی به نوع مواد و دفعات استفاده دارد. اما بیشتر مواد تا 72 ساعت پس از استفاده در ادرار فرد وجود دارد . دو نوع ازمایش وجود دارد. یکی ایمونواسی و دیگری GC_MC  .

ازمایش ایمونواسی :

این نوع ازمایش هزینه ی کمتری را دربر میگیرد. و البته سریعا جواب ان حاظر شده و قابل بررسی میباشد. ولی دارای مشکلی نیز میباشد. ان هم این است که این ازمایش قابلیت تشخیص همه ی نوع های مواد مخدر را ندارد. گاهی اوقات جواب مثبت را داده. یعنی جواب به گونه ای است که فرد معتاد است. درحالی که فرد از هیچ موادی استفاده نکرده است.

ازمایش GC_MS  :

هزینه ی این ازمایش بیشتر میباشد و بازه ی زمانی ای که نیاز دارد برای تشخیص بیشتر است. این ازمایش در برخی موارد جواب منفی کاذب میدهد. یعنی جواب به صورتی است که فرد از هیچ موادی استفاده نکرده. درحالی که در واقعیت چیز دیگری میباشد.

فرایند جواب دهی از این دو نوع ازمایش در یک روز قابل بررسی نیست و زمان بر است. لذا پیشنهاد میشود در صورت لزوم از این ازمایش استفاده نکنید.

کیت تست (کیت نواری )

ریپد تست ها یا تست نواری و کیت تست ، روشی بسیار سریع میباشد برای تشخیص اعتیاد . این روش بسیار سریع است و نیازی به تجهیزات ازمایشگاهی نیست. قابلیت استفاده در منزل و ازمایشگاه را نیز دارد. عملکرد این تست ها ، تشخیص مواد ، داروها و متابولیت های داخل ادرار است .

نمونه ادراری که اینجا استفاده میشود ، میتواند هر دمای را دارا باشد و در هر ساعت از شبانه روز قابل رویت است. تست نواری برای تشخیص اعتیاد به مورفین، حشیش و ماری جوانا و کراک و…. مورد استفاده قرار میگیرد.

انواع ریپد های تست

تست های نواری دو نوع میباشند. یکی ریپد تست ده کاره و دیگری ریپد تست پنج کاره.

ریپد تست ده کاره :

همزمان 10 نوع ماد مانند کوکائین، اکستازی (حشیش و ماری جوانا)، فنسیکلیدین و بنزودیازپین ‌ها را ردیابی می‌کند. هر جایگاه تست یک نوع ماده خاص را تشخیص می‌دهد، این کیت ها دو رو هستند و هر طرف 5 نوار تست دارد. در این پنل تست‌های کیت قرص های آرامش بخش و خواب آور نیز قرار داده شده است.

ریپد تست پنج کاره :

همزمان 5 نوع ماده را که بیشترین مصرف را دارند تشخیص می‌دهد. این کیت موادی مانند مرفین ، شیشه، متادون و THC که در موادی مانند ماری جوانا و حشیش موجود است را تشخیص می‌دهد.